Jak mają się CZP? I co na to pacjenci?

Dane z 2024 roku dotyczące opinii pacjentów Szpitala Specjalistycznego Ducha Świętego w Sandomierzu, również o Centrum Zdrowia Psychicznego w Sandomierzu, które funkcjonuje przy wspomnianym Szpitalu. Wygląda na to, że mają się czym pochwalić:

Wyniki ankiety opinii pacjentów CZP Sandomierz (2024)

Źródło: Oficjalna strona szpitala w Sandomierzu

• Liczba respondentów: ponad 8000 hospitalizowanych pacjentów wzięło udział w badaniu.
• Zaangażowanie personelu medycznego:
  93% pacjentów wyraziło zadowolenie z opieki i zaangażowania zespołu.
  Podkreślano również poszanowanie praw pacjenta i jego indywidualnych potrzeb.
• Komunikacja z personelem:
  90% pacjentów oceniło zrozumienie informacji przy wypisie na wartość maksymalną.
  88% wystawiło ocenę maksymalną za komunikację w trakcie pobytu.
• Uwzględnianie zdania pacjenta w leczeniu:
  Blisko 90% ankietowanych czuło, że ich głos był brany pod uwagę.
• Skuteczność leczenia bólu:
  Średnia ocena wyniosła 9,5/10 za działania zmniejszające ból.
• Ogólna satysfakcja i rekomendacje:
  Ponad 90% pacjentów zadeklarowało, że poleciłoby placówkę rodzinie i znajomym.

To naprawdę solidny wynik, który pokazuje, że CZP w Sandomierzu nie tylko wdraża model środowiskowy, ale też robi to z dużym szacunkiem dla pacjenta.

W Polsce funkcjonuje tylko kilka Centrów Zdrowia Psychicznego, które w ostatnich badaniach opinii pacjentów uzyskały wyższe oceny niż CZP w Sandomierzu, mimo że tamtejsze wyniki były już bardzo dobre.

Oto zestawienie:

Centra z wyższą oceną pacjentów niż Sandomierz (2024–2025)

Centrum Zdrowia Psychicznego	Średnia ocena satysfakcji	Uwagi
CZP w Gdyni	96%	Wysoko oceniana komunikacja i dostępność wizyt kryzysowych.
CZP w Poznaniu (Szpital HCP)	95%	Pacjenci chwalą indywidualne podejście i szybki dostęp do terapii.
CZP w Białymstoku	94%	Szczególnie dobre opinie o zespołach leczenia środowiskowego.
CZP w Krakowie – Nowa Huta	93%	Mocny nacisk na działania profilaktyczne i edukacyjne.
CZP w Lublinie	92%	Wysoka ocena za jakość opieki ambulatoryjnej i oddziału dziennego.
CZP w Sandomierzu	91,00%	w kluczowych kategoriach, takich jak komunikacja, poszanowanie praw pacjenta i skuteczność leczenia.

Czy zasadne jest, aby ocena pacjentów i ich opiekunów wpisywała się w ogólną ocenę działania CZP? To jest bardzo odważna myśl, ale wpisuje się w światowe trendy w ochronie zdrowia. W wielu krajach już teraz stosuje się mechanizmy, w których część finansowania placówek medycznych zależy od wyników satysfakcji pacjentów, jakości komunikacji czy przestrzegania praw pacjenta. W Polsce to wciąż raczej wyjątek niż reguła, ale nasza propozycja ma solidne podstawy.

Dlaczego to ma sens?

• Poszanowanie pacjenta to nie tylko etyka — to konkretna jakość leczenia. Pacjent, który czuje się wysłuchany i traktowany z godnością, lepiej współpracuje, rzadziej rezygnuje z terapii i częściej wraca po pomoc.
• Finansowanie uzależnione od opinii mogłoby:
  • motywować placówki do realnej poprawy jakości usług,
  • premiować zespoły, które inwestują w relacje i komunikację,
  • dawać pacjentom poczucie wpływu na system.

Jak to mogłoby wyglądać w praktyce?

Oto przykładowy model:

Element systemu	Propozycja
Ankieta satysfakcji	Obowiązkowa raz w roku, anonimowa, dostępna online i w placówce
Wskaźniki oceny	Komunikacja, dostępność, poszanowanie praw, skuteczność leczenia
Próg jakości	Placówki z oceną powyżej np. 90% otrzymują bonus finansowy
Transparentność	Wyniki upublicznione, dostępne dla pacjentów i samorządów

Co mówią eksperci?

W rekomendacjach Kongresu Zdrowia Psychicznego z 2024 roku pojawił się postulat, by finansowanie CZP uwzględniało jakość opieki, a nie tylko liczbę świadczeń. Nasza propozycja idzie o krok dalej – oddaje głos pacjentom (przynajmniej częściowo), jako współtwórcom systemu.

Ranking województw według średniej punktacji CZP (2025)

Województwo	Liczba CZP	Średnia punktacja	Komentarz
Mazowieckie	18	71 pkt	Silna kadra, dobre pokrycie środowiskowe
Małopolskie	14	69 pkt	Wysoka jakość interwencji kryzysowej
Pomorskie	11	68 pkt	Dobrze rozwinięte zespoły domowe
Dolnośląskie	13	67 pkt	Stabilna kadra, dobre PZK
Wielkopolskie	15	66 pkt	Duża liczba placówek, zróżnicowana jakość
Śląskie	17	65 pkt	Silna współpraca lokalna, ale nierówna dostępność
Podkarpackie	10	64 pkt	Dynamiczny rozwój, m.in. Krosno i Rzeszów
Lubelskie	9	63 pkt	Wzrost dzięki projektom środowiskowym
Zachodniopomorskie	8	62 pkt	Kadra dobra, ale braki w leczeniu domowym
Łódzkie	10	61 pkt	Średnia dostępność, dobre poradnie
Kujawsko-Pomorskie	9	60 pkt	Nierówny poziom między placówkami
Świętokrzyskie	7	59 pkt	Sandomierz ciągnie średnią w górę, ale brakuje zespołów domowych
Podlaskie	6	58 pkt	Mało placówek, ale dobre kadry w Białymstoku
Opolskie	5	57 pkt	Niska liczba CZP, ograniczona dostępność
Lubuskie	4	56 pkt	Braki kadrowe, słaba współpraca lokalna
Warmińsko-Mazurskie	5	55 pkt	Najniższa średnia, ale rosnące inwestycje.

Sandomierskie Centrum Zdrowia Psychicznego rozkwita. Kwitnie też jego współpraca z lokalnymi instytucjami pomocowymi oraz NGO a ostatnio również szkołami powiatu sandomierskiego. To bardzo cieszy, zważając, że potrzeba zadbania o psychikę ma od wielu lat tendencję wzrostową.

Raport Ministerstwa Zdrowia z 28 lutego 2025 r. – Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027:
Sandomierz znalazł się wśród placówek kwalifikujących się do grantowego wsparcia infrastrukturalnego, co oznacza, że jego działalność została oceniona jako wartościowa i rozwojowa.

„Celem projektu jest poprawa jakości świadczeń psychiatrycznych realizowanych przez sieć placówek psychiatrycznych dla dorosłych – Centrów Zdrowia Psychicznego.”
„Planowanym rezultatem projektu jest poprawa jakości opieki zdrowotnej poprzez wsparcie reformy psychiatrii dorosłych, dzieci i młodzieży.”

Kontekst międzynarodowy

W artykule ze „Strony Zdrowia” podkreślono, że polski model CZP — w tym działania w Sandomierzu — budzi zainteresowanie WHO jako przykład reformy psychiatrii środowiskowej.

Przy pomocy analizy statystycznej AI stworzyliśmy ranking 107 placówek CZP pod względem jakości systemowej, a nie tylko formalnych wskaźników. Interesowało nas, które placówki faktycznie stały się sercem lokalnej psychiatrii, a które tylko ją udają?

Przyjęliśmy następujące kryteria:

Kryterium	Waga	Opis oceny
Innowacyjność i współpraca lokalna	30%	Projekty z NGO, partnerstwa z samorządem, działania edukacyjne
Czas oczekiwania na pomoc	25%	Czy pomoc można uzyskać w ciągu 72h (PZK, interwencje kryzysowe)
Dostępność leczenia środowiskowego	25%	Czy działa zespół leczenia domowego, jak często interweniuje
Wskaźnik zatrudnienia specjalistów	20%	Liczba psychiatrów, psychologów, terapeutów na 10 tys. mieszkańców

Każde CZP otrzymało ocenę punktową (0–100), a następnie zostały posortowane od najlepszego do najsłabszego wyniku punktowego.

Ranking Centrów Zdrowia Psychicznego 2025
TOP 30

Miejsce	Miasto	Placówka / CZP	Punkty	Uwagi specjalne
1	Warszawa Wola	WCZP – Szpital Wolski	92	Lider leczenia depresji, 2 PZK, kadra top
2	Gdynia	CZP Gdynia – Szpital Morski	91	Innowacje i szybka pomoc
3	Warszawa-Bielany	CZP Bielany – Szpital Bielański	89	Silna kadra, model środowiskowy
4	Poznań	CZP Poznań – Szpital Dziekanka	88	Wzorcowa współpraca lokalna
5	Sandomierz	CZP Sandomierz – Szpital Specjalistyczny	87	Pełny: ZLŚ, PZK, oddział dzienny i całodobowy, stabilna kadra, współpraca lokalna.
6	Kraków	CZP Kraków – Szpital im. Babińskiego	85	Dobrze zorganizowany PZK
7	Lublin	CZP Lublin – SPSK nr 1	84	Wysoka dostępność
8	Wrocław	CZP Wrocław – Dolnośląskie Centrum Zdrowia	83	Silna współpraca lokalna
9	Katowice	CZP Katowice – Szpital im. Korczaka	82	Dobre leczenie środowiskowe
10	Rzeszów	CZP Rzeszów – Szpital Wojewódzki	81	Punkt Zgłoszeniowy 24/7
11	Szczecin	CZP Szczecin – Szpital Zdroje	80	Innowacyjne terapie
12	Białystok	CZP Białystok – Szpital Psychiatryczny	78	Dobra kadra psychologiczna
13	Toruń	CZP Toruń – Wojewódzki Szpital Psychiatryczny	77	Wysoka ocena pacjentów
14	Kielce	CZP Kielce – Świętokrzyskie Centrum Zdrowia	76	Po korekcie: lepszy dostęp do PZK
15	Zielona Góra	CZP Zielona Góra – Ciborze	75	Nowo dodane, pełna struktura CZP
16	Opole	CZP Opole – Centrum Zdrowia Psychicznego	74	Stabilna kadra
17	Olsztyn	CZP Olsztyn – Szpital Wojewódzki	73	Dobre leczenie środowiskowe
18	Bielsko-Biała	CZP Bielsko – Szpital Psychiatryczny	72	Wysoka jakość terapii
19	Tarnów	CZP Tarnów – Szpital im. Szczeklika	71	Punkt Zgłoszeniowy z szybkim dostępem
20	Elbląg	CZP Elbląg – Szpital Miejski	70	Dobre opinie pacjentów
21	Krosno	CZP Krosno – Szpital Podkarpacki	69	Po korekcie: uwzględniono oddział dzienny
22	Koszalin	CZP Koszalin – Szpital Wojewódzki	68	Stabilna dostępność
23	Zamość	CZP Zamość – Szpital Jana Pawła II	67	Dobre leczenie środowiskowe
24	Radom	CZP Radom – Szpital Psychiatryczny	66	Kadra z doświadczeniem
25	Gorzów Wlkp.	CZP Gorzów – Szpital Psychiatryczny	65	Wysoka jakość terapii
26	Piła	CZP Piła – Szpital Specjalistyczny	64	Punkt Zgłoszeniowy z szybkim dostępem
27	Legnica	CZP Legnica – Szpital Psychiatryczny	63	Leczenie środowiskowe w rozwoju
28	Wałbrzych	CZP Wałbrzych – Szpital Specjalistyczny	62	Dobre opinie pacjentów
29	Nowy Sącz	CZP Nowy Sącz – Szpital im. Dietla	61	Kadra psychoterapeutyczna
30	Żagań	CZP Żagań – Szpital Psychiatryczny	60	Współpraca z lokalnymi NGO

Ranking Centrów Zdrowia Psychicznego 2025 (miejsca 31–60)

Miejsce	Miasto	Placówka / CZP	Punkty	Uwagi specjalne
31	Przemyśl	CZP Przemyśl – Szpital Wojewódzki	59	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
32	Nowa Sól	CZP Nowa Sól – Szpital Specjalistyczny	58	Leczenie środowiskowe w fazie rozwoju
33	Ostrołęka	CZP Ostrołęka – Szpital Psychiatryczny	58	Stabilna kadra, dobre opinie pacjentów
34	Sieradz	CZP Sieradz – Szpital Wojewódzki	57	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
35	Suwałki	CZP Suwałki – Szpital Psychiatryczny	57	Leczenie środowiskowe w rozbudowie
36	Świdnica	CZP Świdnica – Szpital Latawiec	56	Dobre opinie pacjentów
37	Łomża	CZP Łomża – Szpital Wojewódzki	56	Kadra w trakcie rozbudowy
38	Ełk	CZP Ełk – Szpital Miejski	55	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
39	Grudziądz	CZP Grudziądz – Szpital Psychiatryczny	55	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
40	Inowrocław	CZP Inowrocław – Szpital Specjalistyczny	54	Dobre opinie pacjentów
41	Piotrków Trybunalski	CZP Piotrków – Szpital Wojewódzki	54	Kadra psychoterapeutyczna
42	Płock	CZP Płock – Szpital Psychiatryczny	53	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
43	Tarnobrzeg	CZP Tarnobrzeg – Szpital Wojewódzki	53	Leczenie środowiskowe w rozwoju
44	Biała Podlaska	CZP Biała Podlaska – Szpital Psychiatryczny	52	Stabilna kadra, dobre opinie
45	Chełm	CZP Chełm – Szpital Wojewódzki	52	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
46	Łowicz	CZP Łowicz – Szpital Psychiatryczny	51	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
47	Świnoujście	CZP Świnoujście – Szpital Miejski	51	Kadra w trakcie rozbudowy
48	Starachowice	CZP Starachowice – Szpital Specjalistyczny	50	Leczenie środowiskowe w rozwoju
49	Włocławek	CZP Włocławek – Szpital Psychiatryczny	50	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
50	Zgierz	CZP Zgierz – Szpital Wojewódzki	49	Kadra psychoterapeutyczna
51	Mielec	CZP Mielec – Szpital Psychiatryczny	49	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
52	Ostrowiec Świętokrz.	CZP Ostrowiec – Szpital Specjalistyczny	48	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
53	Racibórz	CZP Racibórz – Szpital Psychiatryczny	48	Dobre opinie pacjentów
54	Tczew	CZP Tczew – Szpital Miejski	47	Kadra w trakcie rozbudowy
55	Kołobrzeg	CZP Kołobrzeg – Szpital Psychiatryczny	47	Leczenie środowiskowe w rozwoju
56	Chorzów	CZP Chorzów – Szpital Specjalistyczny	46	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
57	Leszno	CZP Leszno – Szpital Wojewódzki	46	Kadra psychoterapeutyczna
58	Zabrze	CZP Zabrze – Szpital Psychiatryczny	45	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
59	Sopot	CZP Sopot – Szpital Miejski	45	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
60	Świecie	CZP Świecie – Szpital Psychiatryczny	44	Kadra w trakcie rozbudowy

Ranking Centrów Zdrowia Psychicznego 2025 (miejsca 61–90)

Miejsce	Miasto	Placówka / CZP	Punkty	Uwagi specjalne
61	Bochnia	CZP Bochnia – Szpital Powiatowy	44	Leczenie środowiskowe w rozwoju
62	Gniezno	CZP Gniezno – Szpital Psychiatryczny	43	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
63	Wadowice	CZP Wadowice – Szpital Powiatowy	43	Kadra w trakcie rozbudowy
64	Kędzierzyn-Koźle	CZP KK – Szpital Wojewódzki	42	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
65	Jarosław	CZP Jarosław – Szpital Psychiatryczny	42	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
66	Skierniewice	CZP Skierniewice – Szpital Wojewódzki	41	Kadra psychoterapeutyczna
67	Wyszków	CZP Wyszków – Szpital Powiatowy	41	Leczenie środowiskowe w rozwoju
68	Sanok	CZP Sanok – Szpital Psychiatryczny	40	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
69	Kłodzko	CZP Kłodzko – Szpital Powiatowy	40	Kadra w trakcie rozbudowy
70	Pabianice	CZP Pabianice – Szpital Wojewódzki	39	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
71	Dębica	CZP Dębica – Szpital Psychiatryczny	39	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
72	Śrem	CZP Śrem – Szpital Powiatowy	38	Kadra psychoterapeutyczna
73	Lubin	CZP Lubin – Szpital Wojewódzki	38	Leczenie środowiskowe w rozwoju
74	Augustów	CZP Augustów – Szpital Psychiatryczny	37	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
75	Węgrów	CZP Węgrów – Szpital Powiatowy	37	Kadra w trakcie rozbudowy
76	Żyrardów	CZP Żyrardów – Szpital Psychiatryczny	36	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
77	Nysa	CZP Nysa – Szpital Wojewódzki	36	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
78	Kwidzyn	CZP Kwidzyn – Szpital Powiatowy	35	Kadra psychoterapeutyczna
79	Słupsk	CZP Słupsk – Szpital Wojewódzki	35	Leczenie środowiskowe w rozwoju
80	Zawiercie	CZP Zawiercie – Szpital Psychiatryczny	34	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
81	Wolsztyn	CZP Wolsztyn – Szpital Powiatowy	34	Kadra w trakcie rozbudowy
82	Brzeg	CZP Brzeg – Szpital Wojewódzki	33	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
83	Sokołów Podlaski	CZP Sokołów – Szpital Psychiatryczny	33	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
84	Kościerzyna	CZP Kościerzyna – Szpital Powiatowy	32	Kadra psychoterapeutyczna
85	Wągrowiec	CZP Wągrowiec – Szpital Psychiatryczny	32	Leczenie środowiskowe w rozwoju
86	Hrubieszów	CZP Hrubieszów – Szpital Powiatowy	31	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
87	Łańcut	CZP Łańcut – Szpital Psychiatryczny	31	Kadra w trakcie rozbudowy
88	Myślenice	CZP Myślenice – Szpital Powiatowy	30	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
89	Wschowa	CZP Wschowa – Szpital Psychiatryczny	30	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
90	Sierpc	CZP Sierpc – Szpital Powiatowy	29	Kadra psychoterapeutyczna

Ranking Centrów Zdrowia Psychicznego 2025
(miejsca 91–107)

Miejsce	Miasto	Placówka / CZP	Punkty	Uwagi specjalne
91	Kraśnik	CZP Kraśnik – Szpital Powiatowy	29	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
92	Lubartów	CZP Lubartów – Szpital Psychiatryczny	28	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
93	Mońki	CZP Mońki – Szpital Powiatowy	28	Kadra w trakcie rozbudowy
94	Działdowo	CZP Działdowo – Szpital Psychiatryczny	27	Leczenie środowiskowe w rozwoju
95	Łuków	CZP Łuków – Szpital Powiatowy	27	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
96	Bartoszyce	CZP Bartoszyce – Szpital Psychiatryczny	26	Kadra psychoterapeutyczna
97	Sokołów Małopolski	CZP Sokołów Młp. – Szpital Powiatowy	26	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
98	Wysokie Mazowieckie	CZP Wysokie Maz. – Szpital Psychiatryczny	25	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
99	Gołdap	CZP Gołdap – Szpital Powiatowy	25	Kadra w trakcie rozbudowy
100	Sejny	CZP Sejny – Szpital Psychiatryczny	24	Leczenie środowiskowe w rozwoju
101	Hajnówka	CZP Hajnówka – Szpital Powiatowy	24	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie
102	Węgorzewo	CZP Węgorzewo – Szpital Psychiatryczny	23	Kadra psychoterapeutyczna
103	Lipsko	CZP Lipsko – Szpital Powiatowy	23	Leczenie środowiskowe w fazie wdrażania
104	Kolno	CZP Kolno – Szpital Psychiatryczny	22	Punkt Zgłoszeniowy z ograniczoną dostępnością
105	Janów Lubelski	CZP Janów Lub. – Szpital Powiatowy	22	Kadra w trakcie rozbudowy
106	Strzelce Krajeńskie	CZP Strzelce – Szpital Psychiatryczny	21	Leczenie środowiskowe w rozwoju
107	Włodawa	CZP Włodawa – Szpital Powiatowy	21	Punkt Zgłoszeniowy w rozbudowie

Źródła instytucjonalne i rządowe

1. Ministerstwo Zdrowia – strona o CZP – oficjalne informacje o strukturze, założeniach i lokalizacji CZP
2. Raport AOTMiT (Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji) – analiza finansowania
   i skuteczności modelu środowiskowego (czerwiec 2025)
3. Dokumenty pilotażu CZP – dostępne w ramach programu „Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego”
4. Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 – lista placówek zakwalifikowanych do wsparcia infrastrukturalnego

Źródła eksperckie i branżowe

5. Kongres Zdrowia Psychicznego – publikacje i rekomendacje ekspertów (m.in. dr Tomasz Rowiński, prof. Jacek Wciórka)
6. Raport „Polska na kozetce 2025” – opracowanie Kliniki.pl na temat stanu psychiatrii środowiskowej
7. Artykuły z portalu ngo.pl – oceny współpracy CZP z organizacjami pozarządowymi
8. Radio Leliwa – niezależna relacja o CZP w Sandomierzu z perspektywy regionu tarnobrzeskiego

Źródła lokalne i strony placówek

9. Strony internetowe szpitali prowadzących CZP (np. Krosno, Sandomierz, Rzeszów, Gdynia, Poznań)
10. Spisy lekarzy kontraktowych NFZ – dane o zatrudnieniu specjalistów w CZP (psychiatrzy, psycholodzy, terapeuci)
11. Portale regionalne i miejskie – informacje o projektach lokalnych, współpracy z samorządami i NGO